By Lê Duy Tứ
Cụ Tiên Điền Nguyễn Du đã cô kết Truyện Kiều bằng hai câu:
Thiện căn kia bởi lòng ta
Chữ Tâm kia mới bằng ba chữ tài
Cội nguồn của chữ Tâm:
1)- Vì thiện căn vốn bởi lòng ta cho nên chữ Tâm không phát xuất từ Thần Linh (God) mà nó phát xuất từ bản chất thuần lương vốn có của con người “Nhân chi sơ tính bổn thiện”. Chữ Tâm không do cầu xin, cầu nguyện, van vái, thờ cúng mới có. Chính vì thế mà Lục Tổ Huệ Năng đã nói rằng “Bản lai vô nhất vật”. Cũng không cần phải tuân theo lời răn dạy của bất kỳ một tôn giáo nào mới có chữ Tâm. Chữ Tâm thuộc về tiên nghiệm chứ không thuộc về hậu nghiệm.
Tuy nhiên chúng ta phải công nhận rằng nếu được giáo dục và tu dưỡng thì chữ Tâm sẽ được bảo bọc giữ gìn, tức không bị lu mờ, sẽ sáng tỏ giống như tấm gương được lau chùi. Song điều đó không có nghĩa là phải có giáo dục thì chữ Tâm mới hiển lộ. Rất nhiều bộ tộc, rất nhiều người chẳng thụ huấn một nền giáo dục nào mà chữ Tâm cũng vẫn có. Ngay ở loài vật cũng vậy. Một con ngựa đau cả tàu không ăn cỏ. Voi con bị bệnh không đi được, voi mẹ ở lại quấn quít cho đến khi nào voi con chết hẳn mới chịu bỏ đi. Một con chịm bị đạn, đàn chim xà xuống kêu tiếng bi thương cho đến khi biết chắc bạn mình đã chết mới chịu bay đi.
2) - Ngoài ra chữ Tâm cũng không liên quan gì đến sự thông minh. Người thông minh có khi lại là người ác độc nhất không biết chừng. Bằng cớ là các dân tộc văn minh đã dùng sự thông minh của mình để đi đô hộ, bóc lột, tàn sát, triệt hủy tôn giáo, văn hóa của những dân tộc kém thông minh hơn họ.
Nội dung của chữ Tâm là gì?
1) Đó là lòng biết xót thương (động tâm): Chẳng hạn thấy người nghèo khó, hoạn nạn ta động lòng trắc ẩn.
2) Đó là lòng ngay thẳng, thành thật: Người đời thường nói: Tâm địa ngay thẳng tức không quanh co, gian dối, che đậy, ngụy biện.
3) Đó là lòng cảm thông, tha thứ: Người đời thường nói "chín bỏ làm mười".
4) Đó là lòng bao dung: Tức tâm địa rộng rãi, tấm lòng quảng đại.
5) Đó là tấm lòng tốt (tấm lòng vàng): Biết an ủi, chia xẻ, biết giúp đỡ.
6) Đó là tấm lòng từ bi: Chẳng hạn như tâm Phật
7) Đó là tấm lòng hỷ xả, cởi mở, không câu thúc: Không thắc mắc, không thù dai, không hờn oán, ghen ghét đố kỵ. Người đời thường nói: Bụng để ngoài da.
8) Đó là tấm lòng hy sinh: Thương người như thể thương thân
9) Đó là lòng biết chia sớt, bố thí. Thấy người hoạn nạn thì thương. Câu nói này hàm ngụ tình thương không phân biệt tôn giáo, chủng tộc, màu da. Cứ thấy người hoạn nạn thì thương.
10) Bằng chữ Tài thì mình nghĩ cho mình, nghĩ về mình. Bằng chữ Tâm thì nghĩ về người, nghĩ đến người. Bằng chữ Tài thì có kẻ được người thua. Bằng chữ Tâm thì ai cũng như ai “Tứ hải giai huynh đệ”, chẳng ai giầu ai nghèo, chẳng có cao có thấp, chẳng có sang hèn.
11) Bằng chữ Tài thì cái Tôi, cái Ngã lồ lộ ra đó. Bằng chữ Tâm thì cái Tôi, cái Ngã tan biến mất và thể nhập vào tha nhân hay vào Đại Ngã. Khi vua Sở nói rằng “Vua nước Sở mất ngựa thì người nước Sở được ngựa.” là nhà vua đã nói bằng cái Tâm, bằng sự an bình của toàn dân chứ không bằng lý trí.
12) Bằng chữ Tài, cái Tôi hay con người chúng ta thu hẹp lại nhỏ xíu và trở nên ích kỷ. Bằng chữ Tâm con người chúng ta lớn tựa hư không.
13) Tài ở chỗ này nhưng chưa chắc đã tài ở chỗ kia. Cái Tài tạo ra sự tranh đua, ghen tuông, đố kỵ “chữ Tài liền với chữ Tai một vần”. Nhưng cái Tâm thì ai cũng thương mến, do đó nó xuyên suốt, vô ngại, ở đâu cũng dung thông được. Do đó cái Tài thường hay chết yểu, còn cái Tâm thì bất tử. Nếu nội dung của chữ Tâm là như vậy thì tận cùng sâu thẳm của chữ Tâm cũng chính là chữ Tài. Cái tài thu phục nhân tâm, tài đem lại hạnh phúc, tình thương cho mình và cho muôn loài.
Thảm họa của thế giới ngày nay là con người không sống bằng chữ Tâm mà sống bằng sự cầu nguyện. Người ta cầu nguyện Thần Linh để có thêm sức mạnh tiêu diệt kẻ thù. Người ta van vái Thần Linh để hỗ trợ cho sự chiến thắng, giành giựt của họ. Người ta cầu nguyện, van vái Thần Linh để ban phát cho họ có thêm nhiều của cải vật chất.
Anh chưa thấy người ta cầu nguyện để cho người khác cùng tiến lên, cùng giàu có, hạnh phúc như mình, ngoại trừ Phật Giáo. Khi chúng ta cầu nguyện cho tất cả mọi người được ăn được nói như chúng ta, được sung sướng như chúng ta, được trí tuệ minh mẫn như chúng ta, được thong dong tự tại như chúng ta, được kính trọng như chúng ta đang được kính trọng.
Khi chúng ta đem tất cả sự thành công của mình mà hồi hướng về tất cả, biết ơn tất cả rồi cầu nguyện cho tất cả mọi người đều thành Phật… thì chúng ta đã thực sự sống với chữ Tâm.Nghi thức Hồi Hướng kết thúc mọi khóa lễ của chư tăng, ni, cư sĩ và Phật tử cho thấy người con Phật không bao giờ lưu giữ lại cho mình cái gì, mà chuyển tất cả những thứ đó đến chúng sinh ở mười phương cõi để cùng tận hưởng những phúc lợi như mình.
Nguyện đem công đức này,
Hướng về khắp tất cả,
Đệ tử và chúng sinh,
Đều trọn thành Phật đạo.
Nếu ai cũng biết ”hồi hướng” như vậy thì một chiến công là sự hy sinh xương máu của tướng sĩ từ trên xuống dưới. Sự cường thịnh của một quốc gia là nỗ lực vun bồi của toàn dân từ thế hệ này sang thế hệ khác. Sự thành công của nền giáo dục là do tấm lòng yêu nghề của quý thầy cô, tinh thần trách nhiệm của phụ huynh, học sinh, sự hỗ trợ của chính quyền và xã hội, và đó cũng là niềm hãnh diện chung của quốc gia. Nói xa hơn nữa, sự tu hành chứng đắc của một vị sư cũng là nhờ ơn chư Phật, chư Tổ trong quá khứ, các bậc thiện tri thức trong hiện tại, sự cúng dường của hàng Phật tử khắp nơi và công lao gìn giữ an toàn xã hội để các vị có nơi chốn an tĩnh tu hành. Cho nên trong kinh điển, các hàng Bồ Tát chứng đắc vì có trí tuệ lớn, đều hồi hướng công đức đến muôn loài chúng sinh, vừa để nhớ ơn, vừa để diệt trừ “ngã tướng” trong con người mình.
- Chữ Tâm vĩ đại như thế đó. Vậy thì anh và em cùng sống với chữ Tâm chứ đừng sống với chữ Tài em nhé. Đào Văn Bình
- Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm
- 應無所住而生其心
“Ưng vô sở trụ : Đây là câu bàng thái cách (subjonctif) với nghĩa cần phải không có chỗ trụ, nếu chúng ta dùng tiếng Pháp là một ngôn ngữ rất tinh tế để diễn đạt thì có thể dịch: Il faut que vous soyez nonlocal. Hoặc tiếng Anh: You must be nonlocal.
Nhi sinh kỳ tâm : thì cái tâm ấy mới xuất hiện: pour que cet esprit apparaisse. Hoặc tiếng Anh : for the appearing of this mind. Cái tâm ấy tức là tâm giác ngộ.
Nguyên lý vô sở trụ đã được Heisenberg nhận thức thành nguyên lý bất định (principle of uncertainty) trong vật lý học. Vô sở trụ còn được nhận thức thành định lý bất toàn (Theorem of incompleteness) trong toán học do Kurt Godel phát hiện. Vô sở trụ còn hiển hiện trong nhiều lỗ hổng không thể lấp đầy của Sinh vật tiến hóa luận do Charles Darwin đề xướng.” Truyền Bình
“Câu “Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm” 應無所住而生其心 trích từ kinh Kim Cang, nhờ nghe câu này mà anh tiều phu Huệ Năng hoát nhiên tỏ ngộ, sau đó có cơ hội làm bài kệ “Bồ đề bổn vô thụ, Minh kính diệc phi đài, Bổn lai vô nhất vật, Hà xứ nhạ trần ai” 菩提本無樹 明鏡亦非台 本來無一物 何處惹塵埃 trình cho ngũ tổ Hoằng Nhẫn của Thiền tông và được truyền y bát để trở thành tổ thứ sáu của Thiền tông Trung Hoa.”
- Chữ ƯNG 應, chưa có một ngôn ngữ nào dịch thoát nổi. Đây là công án, là mấu chốt của giác ngộ.
- “Han character, 應: Hán Nôm readings: ứng, ưng, ừng
This term needs a translation to English. Please help out and add a translation, then remove the text.”
應 - Wiktionary, the free dictionary
Khoa học lẫn ngôn ngữ nhân sinh (Tàu, Tây, Ta) vẫn chưa NGỘ được chữ ƯNG 應, cho nên khó GIÁC được TÂM – Vô Ngã, Vô Tâm– Vô Nhất Vật.
Gieo hạt giống thiện lương trong lòng thì sẽ có một ngày kết trái đơm hoa
Trong cuốn “Lục Tổ Đàn Kinh” có câu nói rằng: “Tất cả phúc điền đều không thể rời xa tấm lòng”. Bạn gieo hạt giống thiện lương trong lòng thì sẽ có một ngày kết trái đơm hoa. Chỉ người thiện lương mới có tấm lòng rộng mở như biển, bao dung, và luôn giúp đỡ mọi người.
Chỉ có người thiện lương mới tồn tại thiện niệm, khi thấy người khác gặp khó khăn, họ sẵn sàng ra tay giúp đỡ, khi thấy kẻ yếu đuối bị ức hiếp, họ sẽ đứng lên để bảo vệ.Người thiện lương luôn nghĩ cho người khác, dù có chuyện gì xảy ra cũng sẽ đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, thà chịu thiệt thòi còn hơn là tranh giành thắng thua, bởi họ hiểu rằng cuộc sống vốn ngắn ngủi và vô thường, trăm năm qua đi cuối cùng sẽ trở về với cát bụi, chỉ có tích đức hành thiện mới là cảnh giới cao nhất của nhân sinh.Người lương thiện không sợ thiệt thòi nên sẽ không mất mát gì cả. Trên đời này có nhân quả, ông trời sẽ phán xét thiện ác, những mất mát hiện tại mà bạn phải gánh chịu, bạn sẽ được đền đáp gấp đôi trong tương lai.Người thiện lương không sợ bị người khác lừa nên sẽ không bị lừa, nếu có người ức hiếp bạn, ông Trời sẽ lấy lại công bằng cho bạn.
Bởi vì bạn chọn làm người thiện lương, ông trời sẽ không bao giờ đối xử tệ với người tốt, điều đó cũng cho chúng ta biết rằng tấm lòng thiện lương sẽ không chịu tổn thất, những mất mát mà bạn phải chịu hôm nay sẽ trở thành phúc lành cho bạn trong tương lai.Người thiện lương sẽ có hậu vận tốt đẹp
Người xưa có câu: “Cử đầu tam xích hữu thần minh”, nghĩa là “Trên đầu ba thước có thần linh”. Ngụ ý rằng con người dù làm gì cũng có Thần Phật bên trên đang quan sát. Vậy nên bạn làm bao nhiêu việc tốt, chịu bao nhiêu mất mát, thì sẽ có phúc báo lớn lao đang chờ đợi bạn.
Hãy là một người thiện lương và đừng kiêu ngạo. Dù bạn có mạnh mẽ đến đâu, bạn cũng không thể mạnh mẽ như núi Ngũ Chỉ. Dù bạn có năng lực đến đâu, nếu bạn làm tất cả những điều xấu xa, bạn cuối cùng sẽ không có gì. Bởi ông Trời đang dõi theo việc con người làm, thiện ác sẽ có báo ứng, không ai có thể trốn thoát, vì vậy hãy làm việc thiện và là một người chân chính là cách sống tỉnh táo nhất.Trong cuộc sống, ai cũng sẽ có lúc gặp khó khăn, việc để lại lối thoát cho người khác cũng là để lại lối thoát cho chính mình trong tương lai.Cuộc sống vốn không hề dễ dàng, đừng làm điều gì quá cực đoan, người khác không còn lối thoát, còn bạn sẽ mất đi lòng tốt và phúc lành của mình.
Ở đời, của cải có thể mất đi, danh lợi có thể mất đi, nhưng tấm lòng thiện lương sẽ không bao giờ mất đi, thiện lương là trụ cột sinh tồn của con người và là nguồn gốc của phúc lành.Người không có lương tâm giống như một khúc gỗ, họ chỉ biết nhìn vào lợi ích của bản thân, ích kỷ và hèn hạ, ông trời sẽ không tha thứ cho người đó và phúc lành sẽ xa vời.
Bạn hãy là một người thiện lương, đi thẳng, ngồi thẳng, đứng thẳng, mỗi bước đi trong cuộc sống của bạn nên khiêm tốn, và mỗi đêm bạn ngủ, bạn sẽ được bình an. Chỉ những người thiện lương mới có thể sống bình yên trên thế giới này mà không sợ bị ám ảnh về đêm. Họ khi gặp khó khăn thì được mọi người giúp đỡ, khi gặp hoạn nạn thì ông Trời sẽ che chở, phúc lành sẽ đến với họ một cách tự nhiên, suốt đời sẽ vui vẻ, không lo âu.
Trong cuộc sống dù làm gì cũng đừng làm điều xấu, nếu làm điều xấu quá nhiều sẽ bị ông Trời trừng phạt. Bởi vì sự thật hiển nhiên là con người không thể cạnh tranh với số phận, nếu con người đánh giá quá cao khả năng của mình thì sẽ phải gánh chịu hậu quả.
Hơn nữa, cuộc đời rất ngắn ngủi và vô thường. Muốn trở nên giàu có và tài giỏi thì phải chăm chỉ trau dồi lòng nhân ái, làm nhiều việc thiện, tích thêm nhiều phúc đức, bởi phúc báo của một người đều do tấm lòng nhân hậu vun đắp.Người thiện lương sẽ có phúc báo sâu dày, vận mệnh thuận lợi, ông trời sẽ không bao giờ đối xử tệ bạc với người tử tế. Bởi vì luật nhân quả rất công bằng, cái ác không bao giờ có thể thắng được cái thiện.Người thiện lương ban ngày ăn ngon, ban đêm sẽ ngủ ngon.
Người xưa có câu: “Thiện ác đáo đầu chung hữu báo, chỉ tranh lai tảo dữ lai trì”, nghĩa là: Việc lành hay việc dữ đều có quả báo, chỉ khác nhau đến sớm hay muộn mà thôi.Con người đang làm, ông Trời đang nhìn, vạn vật đều có nhân quả và luân hồi. Vì vậy hãy là một người thiện lương và bao dung hơn trong cuộc sống, bạn sẽ có cuộc sống tốt đẹp.Bởi vì giúp đỡ người khác cũng chính là giúp đỡ chính mình.
Trong cuộc sống, lợi ích có được bằng vũ lực sớm muộn cũng sẽ mất đi, tình cảm có được bằng vũ lực cũng không phải là tình cảm chân thật, sẽ không có chút hạnh phúc nào cả.Vạn vật trên đời đều có vòng nhân quả, thà chịu thiệt còn hơn làm hại người khác, thà bị lừa còn hơn đi lừa gạt người khác. Chỉ khi con người có lương tâm trong sáng thì mới có thể sống vững vàng, chỉ khi nào con người làm việc thiện thì mới được phúc báo. Hãy làm người thiện lương, hằng ngày sống an lạc, ban ngày ăn ngon, ban đêm ngủ ngon.
Lê Huy Trứ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét