NGÀY CỦA MẸ

Phongthuwriter: Bạn tôi, Bùi Hữu Liêm không bao giờ tâm tình trên FB. Hôm nay, tôi đọc những dòng chữ nầy, tôi thật sự cảm động. Xin đăng lại trang website nầy để giữ lại kỷ niệm của bạn tôi. 

Diệu Hồng Tôn

NGÀY CỦA MẸ 

Bà Diệu Hồng Tôn

Hôm nay, tôi viết những dòng này để tưởng nhớ về mẹ tôi—người con dâu của gia đình họ Bùi, người mà tôi luôn gọi đơn giản là “Mẹ.”
Một trong những ký ức sớm nhất và rõ nét nhất của tôi về mẹ là hình ảnh bà tỉ mỉ may cho tôi những chiếc nón đi học thật đẹp—những chiếc nón mà tôi đã vô tình làm mất dần từng cái trong lớp mẫu giáo trường Bồ Đề .
Bà Diệu Hồng Tôn sinh ngày 6 tháng 6 năm 1936 tại Huế, và đã ra đi thanh thản tại San Jose, California vào ngày 4 tháng 9 năm 2024.
Khi còn là thiếu nữ, bà đã hy sinh lớn lao khi tự điều chỉnh năm sinh của mình lớn hơn hai tuổi để có thể đi làm, kiếm tiền nuôi em trai ăn học. Bà mất cha mẹ từ rất sớm. Hai người anh của bà đã hy sinh trong phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp, và người chị cả rời vào miền Bắc. Bà lớn lên cùng các em dưới sự chăm sóc của dì ruột, người mà tôi cũng gọi là bà ngoại. 
Cha tôi là một viên chức trung cấp trong chính quyền Đệ Nhất Cộng Hòa. Việc thăng chức của ông bị trì hoãn vì quan điểm cho rằng người chưa lập gia đình sẽ không phù hợp  cho chức vụ cao. Một ngày nọ, mẹ tôi đến cơ quan làm thủ tục giấy tờ và cha tôi phụ trách bộ phận đó. Ông đã trì hoãn hồ sơ của bà để có cơ hội gặp lại.
Gia đình bên ngoại đã tìm hiểu về gia cảnh của cha tôi và rất hài lòng. Ông nội tôi từng đỗ ba kỳ thi triều đình và giữ chức vụ cao trong triều Nguyễn. Người dì lớn từng nói rằng con cái của mẹ tôi sau này sẽ là những người có học thức—dù đáng tiếc, tôi không đạt được học vị tiến sĩ.
Sau khi kết hôn, cha tôi được thăng chức và chuyển đến Ban Mê Thuột. Mẹ tôi theo ông cùng với tôi khi còn là trẻ sơ sinh. Bà trở thành người nội trợ tận tụy, nuôi dạy ba người con trong khi cha tôi thường xuyên phải chuyển nhiệm sở.
Tháng 11 năm 1963, sau biến động chính trị, cha tôi bị bắt giam mà không qua xét xử. Gia đình rơi vào giai đoạn khó khăn. Chúng tôi sống trong một căn nhà nhỏ trong khu nhà của cô tôi, và mẹ tôi đã dốc hết tiền bạc để tìm cách cứu cha tôi nhưng không thành.
Khi còn nhỏ, tôi luôn hỏi về cha mình. Tôi vẫn nhớ những lần mẹ đưa tôi qua sông Hương để thăm cha tại lao Thừa Phủ.
Năm 1966, khi quân đội Mỹ đến Việt Nam, mẹ tôi nắm bắt cơ hội làm dịch vụ giặt ủi cho lính Mỹ tại Quy Nhơn. Bà gửi tôi và em trai ra Đà Nẵng sống với bà nội, còn bà dẫn em nhỏ và dì vào Qui Nhơn lập nghiệp.
Nhờ sự kiên trì và mối quan hệ, bà đã xây dựng một công việc kinh doanh thành công, từ giặt ủi đến may mặc, hớt tóc, bán hàng lưu niệm và băng cassette cho lính Mỹ.
Sau khi cha tôi được thả, ông bị giáng chức, và từ đó mẹ tôi trở thành trụ cột chính của gia đình. Công việc của bà phát triển tốt trong gần một thập kỷ, tạo việc làm cho nhiều người.
Ngay cả sau khi công việc kết thúc, bà vẫn tiếp tục giúp đỡ những người từng làm việc cho mình. Khi tôi thắc mắc, bà nói: “Họ đã góp phần tạo nên những gì mình có. Mình phải biết ơn.”
Bà cũng giúp đỡ họ hàng và tham gia vận động gây quỹ trùng tu nhà thờ họ Bùi tại Huế vào khoảng năm 2006–2007.
Sau vài năm sống dưới chế độ mới, bà nhận ra tương lai của các con sẽ bị hạn chế. Với lòng can đảm, bà tìm mọi cách đưa các con vượt biên. May mắn thay, tất cả chúng tôi đều sống sót.
Năm 1987, gia đình đoàn tụ tại Đan Mạch, và mười năm sau, sang Hoa Kỳ để sống cùng nhau.
Tôi vô cùng may mắn khi được ở bên mẹ khoảng ba tiếng rưỡi trong ngày sinh nhật 65 tuổi của mình—đó là lần cuối cùng tôi gặp mẹ khi bà còn sống.
Sau nhiều năm chống chọi với bệnh Alzheimer, bà đã ra đi. Các em của tôi xứng đáng được ghi nhận vì đã chăm sóc bà tận tình trong bốn năm cuối đời.
Chúng tôi an ủi rằng bà đã được đoàn tụ với cha tôi, người đã qua đời trước bà 11 năm.
Tang lễ của bà được tổ chức vào ngày 18 tháng 9, đúng dịp Tết Trung Thu—một ngày rất tốt lành theo truyền thống Phật giáo./.

Bùi Hữu Liêm