Quan hệ quốc tế luôn chứng kiến những bước ngoặt bất ngờ, và sự kiện diễn ra vào thứ Hai vừa qua tại New Delhi là một minh chứng rõ nét. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và người đồng cấp Canada, Mark Carney, đã chính thức công bố một loạt thỏa thuận mang tính bước ngoặt, trọng tâm là hợp tác khoáng sản thiết yếu và cung cấp uranium cho năng lượng hạt nhân.
 |
| Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (phải) đã gặp Thủ tướng Canada Mark Carney tại New Delhi (Ảnh: Sajjad HUSSAIN) |
Sự kiện này không chỉ đánh dấu một "khởi đầu mới" sau đợt khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng vào năm 2023, mà còn phản ánh chiến lược địa chính trị và kinh tế vĩ mô sắc bén của cả hai quốc gia trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
1. Năng Lượng Hạt Nhân và Khoáng Sản: Trọng Tâm Của Cú Bắt Tay Tỷ Đô
Đối với một quốc gia đông dân nhất thế giới như Ấn Độ (1,4 tỷ người), cơn khát năng lượng là bài toán cấp bách. Việc chuyển đổi xanh và tự chủ năng lượng đòi hỏi nguồn cung nguyên liệu khổng lồ và ổn định.
Thỏa Thuận Uranium Kỷ Lục
Hai nhà lãnh đạo đã thống nhất một thỏa thuận cung cấp uranium dài hạn trị giá 2,6 tỷ CAN (tương đương 1,9 tỷ USD). Thỏa thuận này là bệ phóng quan trọng để Ấn Độ hiện thực hóa tham vọng năng lượng của mình:
- Mục tiêu của Ấn Độ: Mở rộng công suất điện hạt nhân từ 8 gigawatt hiện tại lên mức 100 gigawatt vào năm 2047.
- Hợp tác công nghệ sâu rộng: Hai bên không chỉ dừng lại ở việc mua bán nguyên liệu mà còn cam kết cùng nghiên cứu, phát triển các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và lò phản ứng tiên tiến.
Đất Hiếm và Khí Tự Nhiên Hóa Lỏng (LNG)
Bên cạnh uranium, Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh vị thế của Canada như một nhà cung cấp đáng tin cậy về Khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ bờ tây nước này. Đồng thời, nguồn tài nguyên khoáng sản thiết yếu (đất hiếm) của Canada sẽ là lời giải cho ngành sản xuất công nghệ sạch và hạt nhân đang bùng nổ của Ấn Độ.
2. Tái Thiết Lập Ngoại Giao: Vượt Qua Bóng Đen Quá Khứ
Để đạt được những thỏa thuận tỷ đô này, cả hai quốc gia đã phải nỗ lực vượt qua một trong những giai đoạn đen tối nhất trong lịch sử ngoại giao song phương.
Bối cảnh khủng hoảng (2023 - 2024): Mối quan hệ đã chạm đáy vào năm 2023 khi chính quyền Ottawa (trước thời ông Carney) cáo buộc New Delhi dính líu đến vụ ám sát Hardeep Singh Nijjar – một công dân Canada gốc Ấn và là nhà hoạt động ly khai phong trào Khalistan. Hệ quả là một loạt các nhà ngoại giao cấp cao của cả hai nước đã bị trục xuất vào năm 2024.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 3/2025, ông Carney đã coi việc hàn gắn với Ấn Độ là ưu tiên hàng đầu. Chuyến thăm New Delhi lần này là minh chứng cho sự thành công của nỗ lực đó. Như Thủ tướng Modi đã nhận định: "Mối quan hệ của chúng ta đã chứng kiến một năng lượng mới, sự tin tưởng lẫn nhau và sự tích cực." Các đặc phái viên ngoại giao hiện đã được khôi phục, đưa hai nước trở lại bàn đàm phán chiến lược.
3. Chiến Lược Đa Dạng Hóa Kinh Tế: Nước Cờ Cao Tay Của Canada
Động lực thúc đẩy Canada xích lại gần Ấn Độ không chỉ nằm ở bản thân thị trường Nam Á, mà còn là nỗ lực thoát khỏi cái bóng kinh tế quá lớn của nước láng giềng Hoa Kỳ.
Bức Tranh Thương Mại Hiện Tại
Năm 2024, hơn 75% kim ngạch xuất khẩu của Canada (tổng thương mại hai chiều vượt 900 tỷ USD) phụ thuộc vào Mỹ. Tuy nhiên, sự trở lại của Tổng thống Donald Trump với các chính sách thuế quan nhắm vào từng ngành công nghiệp cụ thể đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho nền kinh tế xứ sở lá phong.
Tầm Nhìn Với Ấn Độ và Châu Á
Thủ tướng Carney đang thực thi một chính sách kinh tế đối ngoại mang tính bước ngoặt:
- Mục tiêu 50 tỷ USD: Ấn Độ và Canada đang tái khởi động đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA), nhắm tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương lên mức 50 tỷ USD.
- Dòng vốn khổng lồ: Các quỹ hưu trí và quỹ tài sản của Canada hiện đã rót 73 tỷ USD vào thị trường Ấn Độ, tạo nền móng vững chắc cho hội nhập tài chính.
- Mở rộng tầm nhìn: Sau Ấn Độ, lộ trình của Thủ tướng Carney sẽ tiếp tục với Úc và Nhật Bản, khẳng định quyết tâm đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Ottawa.
4. Tóm Tắt Các Thỏa Thuận Trọng Điểm
Để có cái nhìn tổng quan, các trụ cột hợp tác vừa được thiết lập giữa Canada và Ấn Độ tập trung vào bốn lĩnh vực chính. Về năng lượng hạt nhân, hai bên đã thông qua thỏa thuận cung cấp uranium trị giá 1,9 tỷ USD, đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ Ấn Độ hiện thực hóa mục tiêu đạt 100 GW điện hạt nhân vào năm 2047. Trong lĩnh vực thương mại, trọng tâm được đặt vào việc thúc đẩy đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA) nhằm nâng kim ngạch thương mại song phương lên mức 50 tỷ USD.
Bên cạnh đó, mảng công nghệ và cung ứng cũng được đẩy mạnh thông qua các cam kết hợp tác khai thác đất hiếm và cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Canada, giúp bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho tham vọng phát triển công nghệ sạch của Ấn Độ. Cuối cùng, về mặt an ninh và quốc phòng, hai quốc gia nhất trí thiết lập một "đối tác quốc phòng mới" để giảm thiểu các rào cản hợp tác, đồng thời góp phần tăng cường an ninh chung trên bình diện khu vực và toàn cầu.
Kết Luận
Sự kiện Canada và Ấn Độ ký kết loạt thỏa thuận lịch sử không chỉ đơn thuần là việc nối lại tình xưa. Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa nhu cầu bức thiết (năng lượng của Ấn Độ) và chiến lược phòng ngừa rủi ro (đa dạng hóa thị trường của Canada). Động thái này chắc chắn sẽ định hình lại chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu toàn cầu và tạo ra những làn sóng dịch chuyển đầu tư mới trong thập kỷ tới.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét